Rodzaje uszlachetnień druku: matryce i przygotowanie plików
Uszlachetnienie druku to wszystko, co dodaje się do wydruku poza samą farbą: złocenie, lakier wybiórczy UV, farba metaliczna, tłoczenie wypukłe i wklęsłe, specjalne foliowanie i laminaty oraz grawerowanie laserowe. Każde z nich wymaga osobnej instrukcji w projekcie, zwykle osobnej warstwy w nazwanym kolorze dodatkowym, która dokładnie wskazuje, gdzie trafia uszlachetnienie, a większość wymaga matrycy, formy lub sita wykonanych dla danego zlecenia, chyba że cyfrowa maszyna do uszlachetniania nanosi je prosto z pliku.
Poniżej znajdziesz każdy rodzaj uszlachetnienia z tym, co wnosi do przygotowania zlecenia, zasadę przygotowania pliku pod złocenie, lakier wybiórczy UV i pozostałe efekty oraz sposób, by klient zobaczył uszlachetnienie, zanim cokolwiek powstanie. Jak każde uszlachetnienie ożywa w 3D, opisuje poradnik Jak pokazać cyfrowo lakier wybiórczy UV, złocenie, tłoczenie i lakier.
Jakie są rodzaje uszlachetnień druku?
Jest sześć grup: złocenie, lakier wybiórczy UV, farba metaliczna, tłoczenie, foliowanie i laminaty oraz grawerowanie laserowe. Zlecenie często łączy dwie lub trzy z nich, np. złocenie i lakier wybiórczy UV na matowym laminacie. Co zauważa klient i co drukarnia przygotowuje przed drukiem:
| Uszlachetnienie | Co widzi klient | Co drukarnia przygotowuje najpierw |
|---|---|---|
| Hot stamping | Lustrzany połysk metalu, który rozbłyskuje przy przechylaniu | Metalowa matryca do złocenia dla każdego projektu |
| Zimna folia (cold foil) | Płaski metaliczny połysk, na którym można drukować kolorem | Forma, która nanosi klej w maszynie |
| Folia holograficzna, naklejka hologramowa | Tęcza, która zmienia się wraz z kątem patrzenia | Matryca do złocenia; własny hologram wymaga też wykonania własnego mastera |
| Płaski lakier wybiórczy UV | Przezroczysty połysk w wybranych miejscach, równo z powierzchnią | Sito lub forma lakiernicza albo nic w przypadku maszyny cyfrowej |
| Lakier wybiórczy 3D | Przezroczysty połysk na tyle gruby, że da się go wyczuć palcem | Sito do grubej warstwy lakieru lub cyfrowa maszyna atramentowa |
| Farba metaliczna | Delikatny metaliczny połysk, bez lustrzanego błysku | Jeszcze jedna farba dodatkowa: forma albo sito przy kartach plastikowych |
| Tłoczenie wypukłe i wklęsłe | Wypukły lub wklęsły relief wytłoczony w papierze i kartonie | Dopasowana para matryc: patryca i matryca |
| Embossing kart z tippingiem | Wypukłe numery i nazwiska ze złotym lub srebrnym kolorem na powierzchni znaków | Bez matrycy: maszyna wytłacza każdy znak na podstawie danych |
| Laminat | Połysk, mat, efekt mrożony lub soft touch na całej powierzchni | Przy kartach plastikowych płyta prasy dla danego wykończenia; przy papierze folia |
| Grawerowanie laserowe w drewnie | Znak wypalony w usłojeniu drewna | Bez oprzyrządowania: laser pracuje bezpośrednio z pliku wektorowego |
Co każde uszlachetnienie dodaje do przygotowania zlecenia?
Najważniejszym kosztem przygotowania jest oprzyrządowanie wykonane dla jednego projektu, bo powstaje raz, bez względu na nakład. Matryca do złocenia to ten sam kawałek metalu przy nakładzie 500 szt. i 50 000 szt., więc mocno obciąża krótki nakład, a długiego prawie wcale. Poproś, aby oprzyrządowanie było osobną pozycją w wycenie.
- Matryce (hot stamping, hologramy, tłoczenie): wykonywane dla każdego projektu i zwykle przechowywane do ponownych zamówień. Magnezowe sprawdzają się przy krótkich nakładach; miedziane i mosiężne są trwalsze i oddają drobniejsze detale. Każda zmiana projektu pod uszlachetnieniem oznacza nową matrycę.
- Formy i sita (zimna folia, farba metaliczna, lakier wybiórczy UV): jedna forma lub jedno sito więcej i jeden zespół drukujący lub przebieg więcej w maszynie; zimna folia wymaga też dłuższego narządu na wprowadzenie folii.
- Uszlachetnianie cyfrowe: maszyny, które drukują lakier wybiórczy 3D i złocenie prosto z pliku, nie potrzebują matrycy, formy ani sita, więc nie ma kosztu oprzyrządowania do rozłożenia na nakład. Sprawdzają się przy krótkich nakładach, próbkach i egzemplarzach personalizowanych sztuka po sztuce, a plik przygotowuje się tak samo.
- Praca na każdej sztuce (embossing kart, grawerowanie laserowe): bez oprzyrządowania, ale każda karta przechodzi przez maszynę, więc czas rośnie wraz z nakładem i powierzchnią graweru.
Jak przygotować plik pod złocenie, lakier wybiórczy UV i inne uszlachetnienia?
Umieść każde uszlachetnienie na osobnej warstwie: narysuj jego obszary wektorowo, w tym samym rozmiarze i położeniu co projekt, wypełnij je jednym kolorem dodatkowym o wartości 100%, nieużywanym do niczego innego, i włącz overprint. Niektóre drukarnie wolą każde uszlachetnienie jako osobną stronę w 100% czerni. Tak czy inaczej warstwa jest mapą: pełne wypełnienie tam, gdzie trafia uszlachetnienie, pusto wszędzie indziej, bez odcieni procentowych i gradientów, a tekst zamieniony na krzywe.
| Uszlachetnienie | Jak je oznaczyć | Minima podawane przez drukarnie |
|---|---|---|
| Hot stamping lub zimna folia | Osobna warstwa dla każdego koloru folii, z elementami w kolorze dodatkowym nazwanym np. Foil Gold | Linie od 1 pt (0,35 mm), tekst od 10 pt; jedna z drukarni wymaga linii 2 pt i dopuszcza przesunięcie o 3 mm |
| Lakier wybiórczy UV, płaski lub 3D | Warstwa na wierzchu, z elementami w kolorze dodatkowym nazwanym np. SPOT-UV | Linie 1 mm, linie w kontrze 2 mm, 2 mm między obszarami, 3 mm od linii cięcia; pasowanie z dokładnością do 2 mm |
| Farba metaliczna | Sam metaliczny kolor dodatkowy, np. złoty PANTONE 871 C lub srebrny 877 C | Jak każda farba dodatkowa; nigdy nie zamieniaj jej na CMYK, bo nazwa próbki jest instrukcją |
| Tłoczenie wypukłe i wklęsłe | Warstwa z elementami w osobnym kolorze dodatkowym o własnej nazwie | Linie i najcieńsza część każdej litery 1 mm, linie w kontrze 2 mm, 1 mm między elementami |
| Embossing kart | Znaki pochodzą z pliku danych; zaznacz na proofie obszar i kolor tippingu | Pozostaw wolny obszar na odwrocie w miejscu wytłaczanych wierszy, gdzie znaki odciskają się po drugiej stronie |
| Laminat | Bez rysunku: wpisz wykończenie każdej strony w specyfikacji | Nie dotyczy |
| Grawerowanie laserowe | Pełne kształty wektorowe w jednym kolorze | Przetestuj najcieńszą linię i najmniejszy tekst na wybranym drewnie |
Źródła: 4over4 i Tradeprint dla złocenia, Nettl dla lakieru wybiórczego UV i tłoczenia. Gdy wartości Twojej drukarni są inne, stosuj je.
Proof PDF w Proofscene zapisuje tę samą zasadę jako ponumerowane wiersze, od F1 do F8 dla przodu i od B1 do B8 dla tyłu, każdy z próbką koloru i etykietą: wszystko, co narysowano w kolorze danego wiersza po tej stronie, dostaje to uszlachetnienie. Próbki z Proof Kit mają nazwy takie jak PS Hotfoil Gold, PS Raised UV (przezroczysty niebieski; dodaj do jego etykiety słowo „flat”, aby uzyskać płaski lakier UV) i PS Embossing, a odczytywany jest też arkusz z fabryki, który podaje po prostu spot UV lub hot stamp.
Przykład: karta ze złoceniem, lakierem wybiórczym 3D i matowym wykończeniem
Karta członkowska 85,60 × 53,98 mm ze złotym logo (hot stamping), wzorem z lakieru wybiórczego 3D po obu stronach, matowym laminatem i paskiem magnetycznym. Przy 3 mm spadu dokument ma 91,60 × 59,98 mm i zawiera:
- Warstwy projektu przodu i tyłu, sięgające krawędzi spadu.
- Warstwę Foil: logo w 100% Foil Gold, z overprintem, bez konturów cieńszych niż 1 pt.
- Warstwę Spot UV dla każdej strony, z overprintem, 3 mm wewnątrz linii cięcia, 2 mm między kształtami.
- Wiersz specyfikacji określający matowy laminat z przodu i z tyłu, na podstawie którego fabryka dobiera płytę do laminowania.
- Na tyle nic wypukłego między 2,54 a 19,05 mm od górnej krawędzi, więc wzór UV zaczyna się tam poniżej strefy paska.
Przed wysłaniem ukryj projekt i spójrz na same warstwy uszlachetnień: to dokładnie to, co trafi do wykonawcy matrycy i na sito do lakieru UV.
Od czego uszlachetnienia muszą trzymać się z dala?
- Pasek magnetyczny: nic wypukłego od 2,54 do 19,05 mm poniżej górnej krawędzi tyłu. Zobacz wymiary paska magnetycznego.
- Chip stykowy: złocenie, lakier UV i farba zachowują 2 mm odstępu od płytki (położenie chipu na karcie).
- Antena zbliżeniowa: trzymaj od niej z dala przewodzącą folię; zobacz czy złocenie zakłóca działanie kart NFC i RFID?
- Zgięcia, klej i linia cięcia: lakier wybiórczy UV zachowuje 2 mm odstępu od linii bigowania i 3 mm od przyciętej krawędzi, a miejsca klejenia pozostają wolne od lakieru UV, złocenia i laminatu.
Jak pokazać klientowi uszlachetnienie przed drukiem?
Pokaż je w ruchu i w świetle, bo każde z tych uszlachetnień ocenia się po tym, jak łapie światło lub rzuca cień, a płaski PDF może je tylko opisać. Proofscene zamienia proof PDF, który już przygotowujesz, w interaktywny proof 3D z każdym uszlachetnieniem na swoim miejscu, otwierany pod linkiem z Twoją marką w dowolnej przeglądarce, bez aplikacji i bez konta. Gdzie zobaczyć każde uszlachetnienie w 3D:
| Uszlachetnienie | Gdzie je zobaczyć | Co wypróbować |
|---|---|---|
| Złota folia hot stamping na papierze | Nośnik klucza kasyna Aurevane | Obróć: złocenie po obu stronach |
| Różowozłota folia na kartonie | Etui płatkowe Folia | Rozłóż na płasko |
| Złocenie i lakier wybiórczy UV na Twojej karcie | Darmowy generator mockupów karty 3D | Kliknij kolor, aby zamienić go w jedną z dziesięciu folii, także holograficzną, lub w lakier wybiórczy UV |
| Połysk, mat, efekt mrożony | Karta hotelowa Ventoro z kanionem; w generatorze wszystkie wykończenia (9) | Zmień wykończenie i przechyl kartę |
| Grawerowanie laserowe w drewnie | Karta hotelowa Alder House z drewna wiśni | Przybliż usłojenie |
| Embossing z tippingiem, lakier wybiórczy 3D, hologramy | Arkusz karty płatniczej Meridian w Proof Kit | Upuść go w polu do testów na stronie demo, za darmo |
Klient widzi każde uszlachetnienie na prawdziwym produkcie, obracającym się w świetle, zanim powstanie matryca, forma czy sito, i z przekonaniem akceptuje wersję premium.
Zobacz wizualizację uszlachetnień i materiałów, aby poznać każde uszlachetnienie na każdym materiale, oraz wizualizację uszlachetnień druku, aby dowiedzieć się, jak proofy 3D pomagają sprzedawać droższe uszlachetnienia. Aby wypróbować prawdziwe zlecenie, załóż darmowe konto: 5 darmowych proofów 3D na start i kolejne co miesiąc.
Czytaj także
Zobacz też karty błyszczące, matowe czy z efektem mrożonym, proof grawerowania kart drewnianych i uszlachetnienie, którego nikt nie akceptuje, dopóki nie jest za późno.
Uszlachetnianie druku: pytania i odpowiedzi
Krótkie odpowiedzi o uszlachetnieniach, oprzyrządowaniu i przygotowaniu plików.
Zadaj nam pytanieCzym jest uszlachetnianie druku?
Każde uszlachetnienie, które poza samą farbą zmienia wygląd wydruku lub wrażenie, jakie sprawia w dotyku: złocenie (na gorąco, na zimno i holograficzne), lakier wybiórczy UV (płaski lub 3D), farba metaliczna, tłoczenie wypukłe i wklęsłe, specjalne foliowanie i laminaty, a na drewnie grawerowanie laserowe. Każde z nich oznacza się na osobnej warstwie w projekcie, aby drukarnia dokładnie wiedziała, gdzie je nanieść.
Czym różni się hot stamping od zimnej folii?
Hot stamping nanosi się po druku podgrzaną metalową matrycą wykonaną dla projektu i daje najjaśniejszy metaliczny efekt. Zimną folię nakłada się w maszynie: forma drukowa nanosi klej, folia przywiera tylko tam, a w tym samym przebiegu można na niej drukować farbami. Hot stamping wymaga matrycy, a zimna folia formy i dłuższego narządu.
Czy lakier wybiórczy UV to to samo co lakier wybiórczy 3D?
Oba to przezroczysty, utwardzany UV połysk w wybranych miejscach. Płaski lakier wybiórczy UV leży prawie równo z powierzchnią i widać go jako zmianę połysku, najwyraźniej na macie. Lakier wybiórczy 3D, nazywany też wypukłym lub dotykowym lakierem UV, nakłada się na tyle grubo, że da się go wyczuć palcem: przez sito do nanoszenia grubej warstwy lakieru albo w cyfrowej maszynie atramentowej do uszlachetniania.
Które uszlachetnienia Proofscene pokazuje w 3D?
Każde z tej strony: folie, także holograficzne, lakier wybiórczy 3D i płaski lakier UV, farby metaliczne, hologramy, grawerowanie laserem CO2 i światłowodowym, embossing ze złotym lub srebrnym tippingiem oraz laminaty od lustrzanego połysku po efekt mrożony, na kartach, zawieszkach, opakowaniach i nośnikach kart, a każde obraca się w świetle tak, jak będzie wyglądać w dłoni.