Drukwerkveredeling: soorten, gereedschap en bestandsregels
Drukwerkveredeling is elke afwerking die naast de inkt zelf aan drukwerk wordt toegevoegd: folie, spot-UV, metallic inkt, preeg en verdiepte preeg, speciale laminaten en lasergravure. Elke veredeling vraagt een eigen instructie in het ontwerp, meestal een aparte laag in een benoemde steunkleur die precies aangeeft waar de afwerking komt. Voor de meeste moet er ook een stempel, plaat of zeef voor de opdracht worden gemaakt, tenzij een digitale veredelingspers ze rechtstreeks vanuit het bestand aanbrengt.
Hieronder per soort wat die extra vraagt bij de opstart, de bestandsregel voor foliedruk, spot-UV en de rest, en hoe je klant de afwerking ziet voordat er iets wordt gemaakt. Hoe elke afwerking in 3D tot leven komt, lees je in spot-UV, folie, preeg en lak digitaal laten zien.
Welke soorten drukwerkveredeling zijn er?
Er zijn zes families: folie, spot-UV, metallic inkt, preeg, laminaat en lasergravure. Een opdracht combineert er vaak twee of drie, zoals folie en spot-UV op matlaminaat. Wat de klant opvalt, en wat de drukker maakt voordat de oplage gedrukt wordt:
| Veredeling | Wat de klant ziet | Wat de drukker eerst maakt |
|---|---|---|
| Hotfoil | Spiegelend metaal dat oplicht als je het stuk kantelt | Een metalen foliestempel per ontwerp |
| Koudfolie | Vlakke metaalglans waar je in kleur overheen kunt drukken | Een plaat die op de pers lijm aanbrengt |
| Holografische folie, hologramvlak | Een regenboog die verschuift met de kijkhoek | Een foliestempel; een hologram op maat vraagt ook een eigen master |
| Vlakke spot-UV | Heldere glans op gekozen vlakken, gelijk met het oppervlak | Een zeef of lakplaat, of niets op een digitale pers |
| Reliëflak | Heldere glans, dik genoeg om te voelen | Een zeef voor een dikke laklaag, of een digitale inkjetpers |
| Metallic inkt | Een zachte metaalglans, zonder spiegelende flits | Een extra steunkleur: een plaat, of een zeef bij plastic kaarten |
| Preeg, verdiepte preeg | Reliëf dat in papier en karton omhoog of omlaag wordt geperst | Een bijpassend stempelpaar: patrijs en matrijs |
| Embossing met tipping op kaarten | Nummers en namen in reliëf, met de toppen in goud of zilver | Geen stempel: een machine perst elk teken vanuit de data |
| Laminaat | Glans, mat, frosted of soft-touch over het hele oppervlak | Bij plastic kaarten de lamineerplaat voor de afwerking; bij papier een laminaatfolie |
| Lasergravure op hout | Een ingebrand teken in de houtnerf | Geen gereedschap: de laser werkt rechtstreeks vanuit het vectorbestand |
Wat voegt elke veredeling toe aan de opstart van een opdracht?
Gereedschap dat voor één ontwerp wordt gemaakt, vormt de opstartkosten die ertoe doen, want het wordt één keer gemaakt, hoe groot de oplage ook is. Een foliestempel is hetzelfde stuk metaal voor 500 stuks als voor 50.000, dus bij een kleine oplage weegt hij zwaar en bij een grote bijna niet. Vraag om het gereedschap als aparte regel in de offerte.
- Stempels (hotfoil, hologrammen, preeg): per ontwerp gemaakt en meestal bewaard voor nabestellingen. Magnesium past bij kleine oplagen; koper en messing gaan langer mee en houden fijnere details vast. Elke wijziging in het ontwerp onder de afwerking betekent een nieuwe stempel.
- Platen en zeven (koudfolie, metallic inkt, spot-UV): een extra plaat of zeef en een extra drukeenheid of doorgang op de pers; koudfolie vraagt daarnaast extra inrichttijd terwijl de folie inloopt.
- Digitale veredeling: persen die reliëflak en folie rechtstreeks vanuit het bestand drukken, hebben geen stempel, plaat of zeef nodig, dus er zijn geen gereedschapskosten om over de oplage te verdelen. Ze passen bij kleine oplagen, proefexemplaren en stukken die per exemplaar worden gepersonaliseerd, en het bestand wordt op dezelfde manier opgemaakt.
- Werk per stuk (embossing op kaarten, lasergravure): geen gereedschap, maar elke kaart gaat door de machine, dus de tijd groeit mee met het aantal en het gegraveerde oppervlak.
Hoe maak je een bestand op voor folie, spot-UV en andere afwerkingen?
Zet elke afwerking op een eigen laag, gevuld met 100% van één steunkleurstaal dat je nergens anders voor gebruikt, getekend als vectoren, even groot en op dezelfde plek als het ontwerp, en ingesteld op overdrukken. Sommige drukkers willen elke afwerking liever als aparte pagina in 100% zwart. Hoe dan ook werkt de laag als een masker: vol waar de afwerking komt, leeg op alle andere plekken, zonder tinten of verlopen, en met tekst omgezet naar contouren.
| Veredeling | Hoe je het aangeeft | Minima die drukkers opgeven |
|---|---|---|
| Hotfoil of koudfolie | Een laag per foliekleur in een staal zoals Foil Gold | Lijnen vanaf 1 pt (0,35 mm), tekst vanaf 10 pt; een drukker vraagt om lijnen van 2 pt en houdt rekening met 3 mm verschuiving |
| Spot-UV, vlak of in reliëf | Een bovenste laag in een staal zoals SPOT-UV | Lijnen 1 mm, uitgespaarde lijnen 2 mm, 2 mm tussen vlakken, 3 mm van de snijlijn; pasnauwkeurigheid binnen 2 mm |
| Metallic inkt | De metallic steunkleur zelf, zoals PANTONE 871 C goud of 877 C zilver | Zoals elke steunkleur; zet hem nooit om naar CMYK, want de naam van het staal is de instructie |
| Preeg, verdiepte preeg | Een laag in een eigen, benoemd steunkleurstaal | Lijnen en het dunste deel van elke letter 1 mm, uitgespaarde lijnen 2 mm, 1 mm tussen elementen |
| Embossing op kaarten | De tekens komen uit het databestand; geef het vlak en de tippingkleur aan op de proef | Houd de achterkant vrij achter de regels in reliëf, waar de tekens doordrukken |
| Laminaat | Niets tekenen: zet de afwerking per zijde in de specificaties | Niet van toepassing |
| Lasergravure | Volle vectorvormen in één kleur | Test de fijnste lijn en de kleinste tekst op de gekozen houtsoort |
Bronnen: 4over4 en Tradeprint voor folie, Nettl voor spot-UV en preeg. Gebruik de waarden van je eigen drukker waar die afwijken.
Een drukproef van Proofscene legt hetzelfde idee vast in genummerde regels, F1 tot F8 voor de voorkant en B1 tot B8 voor de achterkant, elk met een kleurstaal en een label: alles wat aan die kant in de kleur van een regel is getekend, krijgt die afwerking. De kleurstalen in de Proof Kit hebben namen als PS Hotfoil Gold, PS Raised UV (een doorzichtig blauw; zet het woord “flat” in het label voor vlakke UV-lak) en PS Embossing, en ook een drukproef uit de fabriek waarop alleen “spot UV” of “hot stamp” staat, wordt gelezen.
Uitgewerkt voorbeeld: één kaart met folie, reliëflak en een matte afwerking
Een ledenpas van 85,60 × 53,98 mm, met een logo in goudfolie, een patroon in reliëflak aan beide kanten, matlaminaat en een magneetstrip. Met 3 mm afloop is het document 91,60 × 59,98 mm en bevat het:
- Ontwerplagen voor voor- en achterkant, doorlopend tot de rand van de afloop.
- Een folielaag: het logo in 100% Foil Gold, overdrukkend, geen lijn dunner dan 1 pt.
- Een spot-UV-laag per kant, overdrukkend, 3 mm binnen de snijlijn, 2 mm tussen de vormen.
- Een specificatieregel, matlaminaat voor en achter, die de fabriek vertaalt naar de juiste lamineerplaat.
- Op de achterkant niets in reliëf tussen 2,54 en 19,05 mm van de bovenrand, dus daar begint het UV-patroon onder de zone van de magneetstrip.
Verberg voor het versturen het ontwerp en bekijk alleen de afwerkingslagen: precies dat gaat naar de stempelmaker en naar de UV-zeef.
Waar moet veredeling uit de buurt van blijven?
- De magneetstrip: niets in reliëf van 2,54 tot 19,05 mm onder de bovenrand van de achterkant. Zie afmetingen van de magneetstrip.
- De contactchip: folie, UV-lak en inkt blijven 2 mm van de contactplaat af (positie van de chip op een kaart).
- Een contactloze antenne: houd geleidende folie er uit de buurt; zie verstoort folie NFC- en RFID-kaarten?
- Vouwen, lijm en de snijlijn: spot-UV blijft 2 mm van rillijnen en 3 mm van de snijrand, en lijmvlakken blijven vrij van UV-lak, folie en laminaat.
Hoe laat je een klant een veredeling zien voordat er gedrukt wordt?
Laat de afwerking in beweging zien onder licht, want elke afwerking op deze pagina wordt beoordeeld op hoe die het licht vangt of een schaduw werpt, en dat kan een platte PDF alleen benoemen. Proofscene maakt van de PDF-drukproef die je al maakt een interactieve 3D-proef met elke afwerking op zijn plek, te openen via een link met je eigen merk, in elke browser, zonder app of account. Hier zie je elke afwerking in 3D:
| Veredeling | Waar je het ziet | Wat je kunt proberen |
|---|---|---|
| Gouden hotfoil op papier | Aurevane-kaartdrager voor casinosleutelkaarten | Draai hem om: folie aan beide kanten |
| Folie in roségoud op karton | Folia-bloemmapje | Vouw het plat open |
| Folie en spot-UV op je eigen kaart | Gratis creditcard-mockup in 3D | Klik op een kleur en maak er een van de tien folies van (ook holografisch) of spot-UV |
| Glans, mat, frosted | Ventoro-sleutelkaart met canyonmotief; alle 9 in de generator | Wissel van afwerking en kantel de kaart |
| Lasergravure op hout | Kersenhouten sleutelkaart van Alder House | Zoom in op de nerf |
| Embossing met tipping, reliëflak, hologrammen | De drukproef van de Meridian-betaalkaart in de Proof Kit | Sleep hem gratis in het uploadvak op de demopagina |
Je klant ziet elke afwerking op het echte product, draaiend onder het licht, voordat er een stempel, plaat of zeef wordt gemaakt, en keurt de premiumversie met vertrouwen goed.
Zie afwerking en materiaal in 3D voor elke afwerking op elk materiaal, en drukwerkveredeling in 3D om met 3D-proeven luxere afwerkingen te verkopen. Wil je een echte opdracht proberen? Maak een gratis account aan: 5 gratis 3D-proeven om te beginnen, en elke maand meer.
Verder lezen
Lees ook kaarten in glans, mat of frosted, drukproeven voor gegraveerde houten kaarten en de afwerking waar niemand akkoord op geeft tot het te laat is.
Vragen over drukwerkveredeling
Korte antwoorden over afwerkingen, gereedschap en bestandsopmaak.
Vraag het ons gerustWat is drukwerkveredeling?
Elke afwerking die verder gaat dan de inkt zelf en verandert hoe een drukwerk eruitziet of aanvoelt: folie (hotfoil, koudfolie en holografisch), spot-UV (vlak of in reliëf), metallic inkt, preeg en verdiepte preeg, speciale laminaten en, op hout, lasergravure. Elke afwerking krijgt een eigen laag in het ontwerp, zodat de drukker precies weet waar die komt.
Wat is het verschil tussen hotfoil en koudfolie?
Hotfoil wordt na het drukken aangebracht met een verwarmde metalen stempel die voor het ontwerp is gemaakt, en geeft de sterkste metaalglans. Koudfolie wordt op de pers aangebracht: een drukplaat brengt lijm aan, de folie hecht alleen daar, en in dezelfde drukgang kan er in kleur over de folie heen worden gedrukt. Hotfoil vraagt een stempel; koudfolie een plaat en extra inrichttijd.
Is spot-UV hetzelfde als reliëflak?
Allebei zijn het heldere, met UV uitgeharde glanslagen op gekozen vlakken. Vlakke spot-UV ligt bijna gelijk met het oppervlak en valt op als een verschil in glans, het sterkst op mat. Reliëflak, ook wel spot-UV in reliëf of tactiele UV-lak genoemd, wordt zo dik aangebracht dat je hem voelt, via een zeef voor een dikke laag of met een digitale inkjetpers voor veredeling.
Welke veredelingen kan Proofscene in 3D laten zien?
Elke veredeling op deze pagina: folies (ook holografisch), reliëflak of vlakke UV-lak, metallic inkten, hologrammen, CO2- en fiberlasergravure, embossing met goud- of zilvertipping, en laminaten van spiegelglans tot frosted, op kaarten, tags, verpakkingen en kaartdragers, elk draaiend onder het licht zoals straks in de hand.