Kaarten in glans, mat of frosted: laminaatafwerkingen vergeleken
Glans, mat en frosted zijn drie punten op één schaal: hoe ruw de stalen plaat is die tijdens het lamineren tegen het oppervlak van de kaart drukt. Een spiegelglad gepolijste plaat (Ra 0,01–0,04 µm) geeft een glanzende kaart, een gezandstraalde plaat (ongeveer 0,46–0,70 µm) een matte en een grof gestraalde plaat (1,5–3,5 µm) een frosted kaart. Glans geeft de diepste kleuren en het diepste zwart, mat haalt de schittering weg en je kunt erop schrijven, en frosted voegt een korrel toe die je voelt.
Laad je eigen ontwerp in de gratis creditcard-mockup in 3D om de afwerkingen te vergelijken, en sleep de schuifregelaar voor de afwerking van spiegelglans naar frosted.

Waar komt de afwerking van een kaart vandaan?
Van de persplaat. Tijdens het lamineren drukken gepolijste of gezandstraalde platen van roestvrij staal tegen de transparante buitenlagen van de kaart, en het zacht geworden plastic neemt het oppervlak van de plaat over. Of dezelfde bedrukte vellen er glanzend, mat of frosted uitkomen, hangt alleen af van de plaat.
Het oppervlak van de plaat wordt exact overgenomen, foutjes inbegrepen: een kras of stofje op de plaat komt op elke kaart terug. Daarom gebruiken fabrieken geharde platen en werken ze die opnieuw af. Een leverancier geeft voor zijn gepolijste platen een levensduur op van ongeveer 4.000 tot 6.000 perscycli. Ook een matte folie, een mat vel of een matte UV-lak kan voor een mat uiterlijk zorgen, maar bij de meeste plastic kaarten bepaalt de plaat het.

Hoe werkt warm lamineren?
De lagen van de kaart worden in een hete pers tussen de platen geperst en daarna onder hogere druk afgekoeld, in een cyclus van 20 tot 45 minuten. Een standaardkaart van 0,76 mm (30 mil) in PVC bestaat meestal uit vier lagen: een transparante overlay van 2 mil, twee bedrukte kernen van 13 mil en nog een overlay van 2 mil. Een mil is een duizendste inch.
| Fase | Typische instelling | Wat het doet |
|---|---|---|
| Stapelen | Bedrukte kernen tussen transparante overlays, elke stapel tussen twee platen | Elke plaat raakt één zijde van de kaart |
| Verwarmen | Verwarmingsplaten op 141–154 °C (285–310 °F) gedurende 20–22 min, 125–150 psi | Smelt de lagen samen en maakt de overlay zacht, zodat die het oppervlak van de plaat overneemt; het middelste vel moet ongeveer 132 °C (270 °F) bereiken |
| Afkoelen | 18–22 min, na de eerste 2 min oplopend tot 250–300 psi, ongeveer twee keer de druk bij het verwarmen | Fixeert het oppervlak terwijl het nog tegen de plaat gedrukt wordt |
| Uitnemen | Bij 38 °C (100 °F) of lager | Gaat de pers heter open, dan trekken de kaarten krom |
Instellingen van kaartfoliespecialisten van Klockner Pentaplast in het tijdschrift Card Manufacturing van ICMA (2011), overgenomen door Tekra; psi is de druk van de hydraulische cilinder van de pers, niet de druk op het vel. Persen die één vel tegelijk lamineren, kunnen een cyclus doorlopen in 45 tot 90 seconden (ICMA, 2024).
Hoe meet je de afwerking van een kaart?
De plaat wordt ingedeeld op ruwheid, Ra, in micrometers; de afgewerkte kaart kun je meten met een glansmeter in glanseenheden (GU), meestal bij 60°. Ra is de gemiddelde hoogte van de minuscule pieken en dalen in een oppervlak, en een micrometer (µm) is een duizendste millimeter.
Er is geen norm die afwerkingen van kaarten een naam geeft, dus elke plaatfabrikant gebruikt eigen namen of codes. Schwan Lamination vermeldt bijvoorbeeld een hoogglanzende spiegelplaat, Type A, met Ra 0,02 tot 0,04 µm, en zeven matte types, van Type M met 0,18 tot 0,26 µm tot Type C met 1,20 tot 1,35 µm. Vraag fabrieken naar de Ra van de plaat, niet naar de naam.
Een glansmeter schijnt licht onder een vaste hoek en vergelijkt de reflectie met een standaard van zwart glas met een waarde van 100 GU. ISO 2813, ASTM D523 en, voor kunststoffen, ASTM D2457 meten standaard bij 60°, bij 20° voor oppervlakken boven ongeveer 70 GU en bij 85° voor oppervlakken onder ongeveer 10 GU. Een foutloos PVC-oppervlak haalt bij 60° maar ongeveer 96 GU, dus een ondoorzichtige PVC-kaart kan niet veel hoger uitkomen. Een plaatleverancier die 500 of 800 GU noemt, meet gepolijst staal, niet je kaart.
Wat zijn de negen afwerkingen, van spiegelglans tot frosted?
De negen stappen lopen van spiegelglans bij Ra 0,01–0,04 µm en ongeveer 88–96 GU tot frosted bij Ra 1,5–3,5 µm en ongeveer 1–6 GU. De meeste Ra-bereiken volgen de gepubliceerde reeksen van plaatfabrikanten; hoogglans en halfglans zijn geïnterpoleerd, en frosted gaat verder dan de ruwste gepubliceerde plaat (3,0 µm).
De glanskolom is een schatting, geen norm: geen enkele plaat- of kaartfabrikant publiceert per plaat de glans van de afgewerkte kaart, dus de bereiken komen uit gepubliceerde gegevens over ruwheid en glans van kunststoffen. Vraag de fabriek voor je bestelling om de voorbeeldkaarten te meten met een glansmeter bij 60°.
| # | Afwerking | Ra van de plaat (µm) | Geschatte glans (GU bij 60°) | Uiterlijk en gevoel | Vaak gebruikt voor |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Spiegelglans | 0,01–0,04 | 88–96 | Glasglad en nat ogend, als pianolak | Kaarten met foto's, betaalkaarten en premiumkaarten |
| 2 | Hoogglans | 0,05–0,08 | 75–90 | De klassieke glanzende creditcard | Cadeaukaarten, klantenkaarten en ledenpassen |
| 3 | Halfglans | 0,09–0,14 | 45–70 | Nog steeds glanzend, met zachtere reflecties | Slijtvaste kaarten die glanzend blijven |
| 4 | Satijn (zijdeglans) | 0,15–0,26 | 25–50 | Een zachte, zijdeachtige glans | Betaalkaarten en kaarten met magneetstrip |
| 5 | Halfmat | 0,27–0,45 | 15–35 | Weinig glans, goed leesbaar onder elk licht | Ledenpassen, VIP-kaarten en hotelsleutelkaarten |
| 6 | Mat | 0,46–0,70 | 9–22 | Fluweelzacht, zonder schittering | Premium en donkergekleurde ontwerpen |
| 7 | Grof mat | 0,70–0,95 | 7–14 | Dof en droog aanvoelend | Merkkaarten met structuur |
| 8 | Extra mat | 1,0–1,5 | 3–10 | Krijtachtig, de doffste matte afwerking | Robuuste kaarten met een voelbare structuur |
| 9 | Frosted | 1,5–3,5 | 1–6 | Een zichtbare korrel, zoals matglas | Transparante kaarten en hotelsleutelkaarten |
Spiegelglans
Hoogglans
Halfglans
Satijn (zijdeglans)
Halfmat
Mat
Grof mat
Extra mat
Frosted
Waarom ogen donkere ontwerpen dieper op glans dan op mat?
Omdat elk kunststofoppervlak ongeveer 4% van het opvallende licht weerkaatst, en de afwerking bepaalt waar dat licht heen gaat. Glans kaatst het in één richting terug, dus je ziet het als een scherpe reflectie onder één hoek en overal elders blijft zwart gewoon zwart. Mat verspreidt hetzelfde licht als een vage sluier over de hele kaart, waardoor zwart naar antraciet verschuift.
In een uitgewerkt rekenvoorbeeld berekende Datacolor dat hetzelfde zwarte plastic met een mat oppervlak ongeveer 13 ΔE lichter oogt dan met een glanzend oppervlak, en met halfglans ongeveer 3 ΔE lichter (licht onder 45°, kijker recht ervoor). Volgens Datacolor komen die cijfers zeer goed overeen met wat waarnemers zien. ΔE meet kleurverschil; een verschil van 13 zie je in één oogopslag.

Beoordeel afwerkingen onder één felle lichtbron in een donkerdere omgeving, zoals een koper een kaart aan de balie ziet. Onder zacht, gelijkmatig licht van alle kanten lijken glans en mat bijna hetzelfde. Kantel welke kaart dan ook naar een scherende hoek en hij glanst, want een PVC-oppervlak weerkaatst recht van voren ongeveer 4,5% van het licht, maar bij 85° ongeveer 62%. Zie ook waarom PVC- en RFID-kaarten er nooit uitzien als je ontwerp.
Op welke afwerking zie je vingerafdrukken en krassen?
De bevindingen lopen uiteen. Kaartenmakers zeggen dat fijne matte en frosted structuren kleine sporen verbergen en noemen frosted krasbestendig, terwijl een boekendrukker meldt dat glanslaminaat vingerafdrukken en krassen het minst laat zien. Er is geen gecontroleerde test op plastic kaarten gepubliceerd. Op glans kan een vingerafdruk de spiegel besmeuren en kan een haarfijne kras het licht vangen; op mat en frosted verstrooit de structuur het licht rond kleine sporen.
Huidvet kan een matte structuur opvullen en een donkerdere, glanzendere plek achterlaten, het best zichtbaar op donker mat, en hard wrijven kan er glanzende strepen in polijsten. Op transparante frosted kaarten is een natte vingerafdruk zelfs te zien als een heldere plek: metingen van Rhopoint aan een opgeruwde transparante acrylfolie lieten zien dat die 56% van het doorvallende licht verstrooide, en nog maar 1,5% zodra de folie met een passende olie bevochtigd was. Neem monsters in de hand voordat je kiest.
Kun je schrijven of printen op matte en frosted kaarten?
Mat is de beste afwerking om op te schrijven; grof mat en frosted kunnen achteraf lastig te bedrukken zijn. Kaartleveranciers zoals CardSource raden mat aan voor kaarten waarop mensen hun handtekening zetten of schrijven, zoals toegangspassen voor evenementen en spaarkaarten.
Desktop-kaartprinters zijn kieskeuriger. Een direct-to-card-printer drukt zijn printkop op de kaart, dus een ruw oppervlak kan door de opdruk heen zichtbaar zijn, terwijl een retransferprinter eerst op een film print en er minder last van heeft. Een plaatleverancier geeft aan dat kaarten van zijn grove en middelgrove frostplaten geen vlak gedrukte nummers aannemen. Gladdere afwerkingen laten zich het best bedrukken: Cardel beschrijft zijn zijdeglansplaat als geschikt voor hologrammen, thermisch printen en sublimatiedruk.
Wat is partiële glans op een matte kaart?
Partiële glans, meestal spot-UV genoemd, is een transparante lak die alleen wordt gedrukt waar je glans wilt en met ultraviolet licht wordt uitgehard, zodat een logo of patroon oplicht tegen een matte kaart; dik opgebracht voelt de lak licht verhoogd aan. Een fabriek kan ook een plaat met glanzende en matte zones gebruiken: een gepatenteerde plaat zet glanzende ruitjes van ongeveer Ra 0,02 µm in een achtergrond van ongeveer 0,5 µm, die in het patent zijdeglans heet.
In de gids spot-UV, folie, preeg en lak digitaal laten zien lees je hoe je deze effecten aan een klant presenteert. Soft-touch, een fluweelzacht, rubberachtig gevoel, komt van een lak of folie en niet van een plaat; de begrippenlijst geeft de definitie.
Welke afwerking kies je voor welk type kaart?
Betaalkaarten hebben meestal een glanzende of satijnen afwerking, mat is een gangbare keuze voor premiumkaarten en ledenpassen, en frosted past bij transparante kaarten en kaarten met een voelbaar oppervlak.
| Kaart | Gebruikelijke keuze | Waarom | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Betaalkaart (creditcard, betaalpas) | Glans of satijn | Zijdeglans is goed te bedrukken en geschikt voor hologrammen | Houd de zone van de magneetstrip glad |
| Hotelsleutelkaart | Halfmat of mat; frosted bij sleutelkaarten zonder magneetstrip | Logo's zijn goed leesbaar onder de lampen in de lobby | Vraag bij sleutelkaarten met magneetstrip om een gladde stripzone (Ra 0,40 µm of minder) |
| Cadeau- en klantenkaart | Hoogglans; mat als mensen erop schrijven | Glans houdt foto's en kleuren het helderst | Op glans kunnen krassen zichtbaar zijn |
| ID-badge | Glans of satijn | Laat zich netjes bedrukken op desktop-kaartprinters | Grove structuren schemeren door een direct-to-card-opdruk heen |
| Ledenpas en VIP-kaart | Halfmat of mat | Weinig schittering, premium uitstraling, geschikt voor een handtekening | Donkere ontwerpen ogen lichter |
| Luxe en zwarte kaarten | Glans voor het diepste zwart, of mat met partiële glans | Mat oogt fluweelzacht; partiële glans laat het logo opvallen | Mat zwart oogt antraciet; vette vingerafdrukken kunnen zichtbaar zijn |
| Transparante en doorschijnende kaarten | Frosted | De korrel maakt transparant PVC doorschijnend | Water en vingerafdrukken laten heldere plekken achter |
Controleer bij een kaart met magneetstrip de afwerking aan de hand van de gladheidseis in afmetingen van de magneetstrip; zie voor kaartprojecten van hotels de checklist voor de ontwerpgoedkeuring van hotelsleutelkaarten.
Hoe zie je elke afwerking voordat je bestelt?
Render het ontwerp eerst in alle negen afwerkingen en bevestig de keuze daarna met gedrukte monsters. De gratis creditcard-mockup in 3D toont je eigen ontwerp in elke afwerking onder een bewegend licht en exporteert een overzicht met alle afwerkingen naast elkaar. Laat je klant de winnaar zien en bevestig die daarna met de monsters van je fabriek.
Maak je kaarten voor klanten, dan maakt Proofscene van je PDF-drukproef uit de productie een interactieve 3D-proef, inclusief afwerking, die je klanten kunnen omdraaien voordat ze akkoord geven. Zie drukproeven voor kaarten en passen of probeer het met een gratis account.
Vragen over kaartafwerkingen
Korte antwoorden over afwerkingen van plastic pasjes.
Vraag het ons gerustIs glans of mat beter voor een plastic pasje?
Geen van beide; ze passen bij verschillende kaarten. Glans geeft de helderste kleuren en het diepste zwart, en past bij foto's, cadeaukaarten en veel betaalkaarten. Mat haalt de schittering weg, voelt premium aan en je kunt erop schrijven, dus het past bij ledenpassen en donkere ontwerpen, al oogt zwart dan wel merkbaar lichter.
Wat is een frosted plastic pasje?
Een kaart die tegen een grof gezandstraalde plaat is geperst, met een Ra van ongeveer 1,5–3,5 µm, of die is gemaakt van vellen die al frosted zijn, zodat het oppervlak een zichtbare, licht korrelige structuur heeft, zoals matglas. Op bedrukte kaarten oogt dat als een diep mat zonder schittering. Op transparant PVC verstrooit de korrel het licht en wordt de kaart doorschijnend, en een natte vingerafdruk is te zien als een helderdere plek.
Wat is het verschil tussen satijn en mat?
Ruwheid en glans. Een satijnen kaart (zijdeglans) komt van een plaat van ongeveer Ra 0,15–0,26 µm en hoort zo'n 25–50 GU te meten bij 60° (een schatting): een zachte glans met vage reflecties. Een matte kaart komt van een plaat van ongeveer 0,46–0,70 µm en meet zo'n 9–22 GU: geen schittering en een fluweelzacht gevoel. Satijn houdt kleuren voller; op mat kun je schrijven.
Zie je vingerafdrukken op matte pasjes?
Waarschijnlijk minder dan op glans bij fijne matte structuren, maar de bronnen zijn het niet eens. Fijne matte en frosted structuren verstrooien het licht rond kleine sporen, terwijl je op glans vegen en haarfijne krassen kunt zien. Huidvet kan op donker mat toch een donkerdere, glanzendere plek achterlaten. Er is geen gecontroleerde test op plastic kaarten gepubliceerd, dus neem eerst monsters in de hand.
Is een mat pasje duurder dan een glanzend pasje?
Soms. Sommige kaartenfabrieken rekenen meer voor matte en frosted oplagen, omdat glanzende opdrachten persvellen kunnen delen terwijl matte opdrachten vaak eigen vellen nodig hebben, en in de prijslijst van een plaatleverancier kosten matte platen 1,7 tot 3 keer zoveel als spiegelplaten. Vraag om beide afwerkingen in dezelfde offerte.